Một trong những nguyên nhân làm giảm năng suất cây lúa đó là tình trạng đất trồng bị ngộ độc hữu cơ và ngộ độc phèn. Hiện tượng này thường sớm xuất hiện đầu vụ, làm rễ yếu, cây kém phát triển. Cần nhận biết và xử lý đúng cách sẽ giúp cây lúa phục hồi nhanh, đảm bảo năng suất.
1. Ngộ độc hữu cơ
1.1 Cách nhận biết
Biểu hiện ban đầu khi lúa bị ngộ độc hữu cơ phần ngọn lá lúa có màu vàng cam, sau đó khô dần rồi lan xuống phía dưới. Lá lúa chuyển màu cam sậm đến 1/3 lá nếu tình trạng ngộ độc nặng.
Cây lúa không phát dù được bón phân đầy đủ, đẻ nhánh kém, lá lúa dựng đứng, bộ rễ bị thối đen có mùi hôi, không hình thành rễ mới. Hiện tượng ngộ độc hữu cơ dễ nhận biết nhất là vào khoảng 15-30 ngày sau sạ.
1.2 Nguyên nhân
Thời gian cách ly giữa 2 vụ ngắn làm tăng nồng độ các axit hữu cơ sản sinh ra trong quá trình phân giải xác bả thực vật trong điều kiện yếm khí. Đất trũng ngập nước quanh năm, giàu hữu cơ hoặc do làm đất chưa kỹ rơm rạ chưa kịp phân hủy, bón phân hữu cơ chưa hoai sẽ gây độc cho rễ lúa.
1.3 Biện pháp
Việc cày vùi rơm rạ vụ trước rồi gieo sạ ngay như thường làm ở các vùng lúa 3 vụ ở ĐBSCL, đã làm cho hiện tượng ngộ độc chất hữu cơ này trở nên rất phổ biến trong vụ lúa Hè Thu và Thu Đông, hạn chế năng suất lúa. Cần thay nước sạch 2-3 lần, sục bùn trước sạ, bón thêm phân lân và kali hỗ trợ cây lúa mau hồi phục.
2. Ngộ độc phèn
2.1 Cách nhận biết
Lá lúa chuyển màu vàng, biểu hiện trước ở các lá dưới cùng sau đó chuyển dần lên các lá trên. Phân rễ lúa có màu vàng phèn, rễ non vẫn phát triển, sau đó thì chuyển sang màu vàng. Cây lúa phát triển kém do bộ rễ ảnh hưởng cũng như bộ lá bị xuống màu.
2.2 Nguyên nhân
Do sự kết hợp giữa các ion sắt (Fe2+) nhôm (Al3+), sự thiếu lân và pH đất thấp. Thời tiết nắng nóng làm đất khô, nứt nẻ đến khi dẫn nước vào ruộng rất dễ gây nên tình trạng xì phèn. Ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ dinh dưỡng của rễ.
2.3 Biện pháp
Giải pháp hữu hiệu để làm giảm ngộ độc do phèn là đào mương thoát phèn, bón vôi và phân lân, giữ mực nước ngang phía trên tầng sinh phèn trong mùa khô để hạn chế quá trình oxy hóa tầng sinh phèn.
3. Giải pháp để hạn chế ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn
Ngoài các biện pháp canh tác bà con cần quan sát ruộng lúa xem tình trạng sức khoẻ cây lúa, hỗ trợ thêm các giải pháp khác để đảm bảo năng suất cho cây lúa đến cuối vụ. Sản phẩm E-ROOTNIC ngoài việc giải độc hữu cơ, ngộ độc phèn còn cần bổ sung thêm các chất dinh dưỡng hỗ trợ cây lúa phục hồi sau khi bị suy yếu. Sản phẩm có thành phần Canxi giúp hạ phèn bằng cách cố định các ion kim loại, làm kết tủa từ đó không còn khả năng gây ngộ độc cho cây. Đối với tình trạng ngộ độc hữu cơ, khi sử dụng E-ROOTNC sẽ xảy ra phản ứng đẩy, khiến các axit hữu cơ tạo thành các hợp chất khác không gây ảnh hưởng đến sức khoẻ cây lúa.
